Stoiq
Tải

Seneca Trích dẫn

“Những thói xấu khác có thể được che giấu và nuôi dưỡng trong bí mật; còn cơn giận thì tự phơi bày công khai, hiện rõ trên nét mặt, và càng lớn thì càng sục sôi lộ rõ.”
“Loài người sinh ra để giúp đỡ lẫn nhau, cơn giận thì để huỷ hoại lẫn nhau: loài người yêu sự chung sống, cơn giận yêu sự xa lìa.”
“Có những điều mà sự khởi đầu nằm trong tầm kiểm soát của ta, nhưng một khi đã phát triển thì chúng lôi ta đi bằng sức mạnh của chính chúng và không chừa cho ta đường lui.”
“Đức hạnh đáng tin cậy nhất là đức hạnh tự xem xét mình thật lâu và cẩn trọng, tự kiềm chế mình, rồi chậm rãi và thận trọng bước ra phía trước.”
“Ai cũng vậy, khi tự nhận mình vô tội, thường dựa vào những nhân chứng bên ngoài hơn là vào lương tâm của chính mình.”
“Không gì kém thích hợp với người thi hành hình phạt hơn là cơn giận, vì hình phạt càng có sức cải hoá nếu bản án được tuyên sau khi đã cân nhắc kỹ lưỡng.”
― SenecaBàn về cơn giận (quyển I, chương 15)
“Còn gì kém xứng đáng với người hiền triết hơn là để đam mê của mình phụ thuộc vào sự xấu xa của kẻ khác?”
“Để khỏi giận từng người, bạn phải bỏ qua cho cả đám đông, bạn phải tha thứ cho toàn thể nhân loại.”
“Chúng ta cần một cuộc đấu tranh bền bỉ chống lại những cái ác dai dẳng và sinh sôi không ngừng; quả thật không phải để dập tắt chúng, mà chỉ để chúng không áp đảo được ta.”
“Điều gì gieo kinh hoàng cho người khác thì cũng phải sợ cho chính mình.”
“Những điều xấu mà ta mắc phải đều có thể chữa được, và vì ta sinh ra vốn có khuynh hướng tự nhiên về điều thiện, chính tự nhiên sẽ giúp ta nếu ta cố gắng sửa đổi đời mình.”
“Còn gì thư thái hơn một tâm trí bình an, và còn gì nhọc nhằn hơn cơn giận?”
“Người hiền triết hãy giữ chừng mực, và khi phải hành động có phần quyết liệt, hãy để người ấy gọi sức mạnh, chứ không phải cơn giận, đến trợ giúp.”
“Trò chơi cũng sẽ có ích: vì niềm vui vừa phải giúp tâm trí thư giãn và đưa nó về trạng thái cân bằng.”
“Ta nên luôn để một thời gian trôi qua, vì thời gian sẽ phơi bày sự thật.”
“Sự dễ tin vào những gì nghe được gây ra rất nhiều tai hại; nhiều khi ta thậm chí không nên lắng nghe, vì có những trường hợp thà bị lừa còn hơn là nghi ngờ bị lừa.”
“Vì vậy, không gì nuôi dưỡng cơn giận hơn sự xa hoa thái quá và không biết đủ: tâm trí cần được tôi luyện bằng sự khắc nghiệt, để không còn cảm thấy những đòn chưa thật nặng.”
“Giả sử ta đang bị trừng phạt; hãy nghĩ không chỉ đến những gì ta phải chịu, mà cả những gì ta đã làm: hãy ngồi phán xét quãng đời đã qua của chính mình.”
“Các quy tắc của bổn phận vươn xa hơn các quy tắc của luật pháp biết bao!”
“Còn gì bất công hơn việc âm thầm tin rồi công khai nổi giận?”
“Như mọi chi thể đều hoạt động hài hoà vì lợi ích của toàn thân là giữ cho từng chi được an toàn, con người cũng nên nương tay với nhau, vì họ sinh ra để sống thành cộng đồng.”
“Coi thường những điều sai trái người khác gây ra cho mình là việc của một tâm hồn lớn; hình thức trả thù khinh bỉ nhất là coi đối thủ chẳng đáng để mình trả thù.”
“Không gì bất công hơn việc một người phải thừa hưởng những mối bất hoà của cha mình.”
“Nếu ai đó giận bạn, hãy đáp lại cơn giận ấy bằng ân huệ: một cuộc cãi vã chỉ có một bên thì sẽ tự tan; phải có hai người mới đánh nhau được.”
“Vẻ vang hơn biết bao khi gạt phăng mọi bất công và sỉ nhục khỏi mình, như người khoác bộ giáp mà không vũ khí nào xuyên thủng, vì trả thù là thừa nhận rằng ta đã bị tổn thương.”
― SenecaBàn về cơn giận (quyển III, chương 6)
“Không có bằng chứng nào về lòng cao thượng lớn hơn việc không điều gì xảy đến với bạn có thể khiến bạn nổi giận.”
“Vì vậy, những việc ta làm đừng nên nhỏ nhặt, nhưng cũng đừng ngạo mạn và liều lĩnh; đừng để hy vọng của ta đi quá xa; đừng thử làm điều gì mà nếu thành công, chính ta sẽ kinh ngạc vì thành công ấy.”
“Mỗi khi một cuộc tranh cãi có vẻ sẽ kéo dài hay gay gắt hơn thường lệ, hãy chặn nó ngay từ đầu, trước khi nó kịp mạnh lên.”
“Không phải ai cũng phật lòng theo cùng một cách; vậy bạn nên biết điểm yếu của chính mình là gì, để có thể đặc biệt cẩn trọng giữ gìn nó.”
“Người tìm cách biết người khác nói gì về mình, bới móc những lời độc địa dù chúng được nói trong bí mật, chính là kẻ tự phá huỷ sự thanh thản của tâm hồn mình.”
“Phần lớn loài người tự tạo ra những nỗi bất bình cho mình, hoặc bằng cách nuôi những mối nghi ngờ vô căn cứ, hoặc bằng cách phóng đại những chuyện vặt vãnh.”
“Hãy đặt mình vào vị trí của người mà ta đang giận: hiện giờ, sự tự cao quá đáng về tầm quan trọng của bản thân khiến ta dễ nổi giận, và ta sẵn lòng làm với người khác những điều mà ta không thể chịu nổi nếu người khác làm với mình.”
“Hãy chiến đấu quyết liệt với chính mình, và nếu bạn không thể chế ngự cơn giận, thì đừng để nó chế ngự bạn: bạn đã bắt đầu thắng nó nếu nó không lộ ra ngoài, nếu nó không được trút ra.”
“Những ý nghĩ bên trong ta dần dần chịu ảnh hưởng bởi dáng vẻ bên ngoài.”
“Đừng phán đoán chỉ dựa trên một giờ hay một ngày: hãy xét toàn bộ khuynh hướng của tâm trí bạn; dù bạn chưa làm điều ác nào, bạn vẫn có khả năng làm điều đó.”
“Chữa lành một tổn hại chẳng phải tốt hơn nhiều so với trả thù cho nó sao?”
“Người thấy dằn vặt khi nhìn ai đó sung sướng hơn mình thì chẳng bao giờ sung sướng được.”
“Cùng mong muốn những thứ giống nhau, điều lẽ ra phải là sợi dây gắn kết tình bạn, lại trở thành nguồn gốc của cãi vã và thù hận.”
“Mọi giác quan của ta cần được rèn luyện cho vững mạnh: tự bản chất chúng có thể chịu đựng được nhiều, miễn là tinh thần đừng làm hư hỏng chúng.”
― SenecaBàn về cơn giận (quyển III, chương 37)
“Tâm trí đủ mạnh để chịu đựng những điều xấu mà nó đã có sự chuẩn bị.”
“Hãy để lương tâm mình hoàn toàn yên ổn, nhưng đừng cố gắng tìm kiếm tiếng tăm cho bản thân.”
“Cuộc đời là thứ không cho phép phung phí, và ta chẳng có thời gian dư thừa để vứt bỏ.”
“Hơi thở mà ta trân quý đến thế rồi sẽ sớm rời bỏ ta: trong lúc này, khi còn thở, khi còn sống giữa con người, hãy thực hành lòng nhân ái: đừng là nỗi kinh hoàng hay mối nguy cho bất kỳ ai.”
“Phẩm chất của một tâm hồn lớn lao và tốt đẹp là khao khát không phải thành quả của việc thiện, mà chính việc thiện, và vẫn tìm kiếm người tốt ngay cả sau khi đã gặp kẻ xấu.”
“Chẳng ai ghi những món quà mình tặng vào sổ sách, hay như một chủ nợ tham lam đòi trả đúng ngày đúng giờ.”
“Ân huệ không phải thứ để sờ thấy và cầm nắm; đó là thứ chỉ tồn tại trong tâm trí.”
“Ta trân quý những gì đến từ một bàn tay sẵn lòng hơn nhiều so với những gì đến từ một bàn tay đầy ắp.”
“Lẽ thường phải dẫn dắt những ân huệ ta ban; ta phải xét đến thời điểm, nơi chốn và tính cách của người nhận, vì đó là những quả cân trên bàn cân, khiến món quà của ta được đón nhận tốt hay tệ.”
“Quả thật, nhiều người trở nên rộng rãi chỉ vì thiếu cứng rắn.”
― SenecaBàn về ân huệ (quyển II, chương 1)
“Trách móc một người ngay lúc bạn đang giúp đỡ người ấy là điều điên rồ; đó là trộn lẫn sự xúc phạm vào ân huệ của mình.”
“Cứ luôn nhắc đến những điều mình đã giúp sẽ làm tổn thương lòng người bạn của ta.”
“Hãy tránh khoe khoang hão huyền: hãy im lặng, và để việc làm nói thay ta.”
“Ta nên nhìn vào cả kết cục lẫn khởi đầu của những ân huệ ta ban, và không chỉ trao những gì người ta vui lòng nhận, mà cả những gì về sau họ sẽ vui vì đã nhận.”
“Người tốt nhất là người cho đi một cách sẵn lòng, không bao giờ đòi đền đáp, và vui mừng khi được đền đáp, vì đã thực sự quên mất những gì mình cho, người ấy đón nhận sự đền đáp như một món quà.”
“Hãy xét xem có phải ta nên cẩn trọng hơn nữa khi chọn người mà mình sẽ mang ơn, hơn là khi chọn người mà mình sẽ ban ơn.”
“Trước hết bạn phải trao cho tôi quyền tự do quyết định, rồi mới đến ân huệ của bạn.”
“Người nhận ân huệ với lòng biết ơn là đã trả được phần đầu tiên của món nợ ấy.”
“Chẳng cần đến lời nói; chỉ cần ta cảm nhận đúng như ta nên cảm nhận, lòng biết ơn sẽ hiện rõ trên nét mặt.”
“Ta sẽ chẳng bao giờ thiếu cớ để than phiền nếu nhìn ân huệ từ mặt trái của nó.”
― SenecaBàn về ân huệ (quyển II, chương 28)
“Những ai dồn hết tâm trí vào những gì mình mong đạt được thì xem thường tất cả những gì đã thuộc về mình.”
“Không ai có thể cùng lúc vừa ganh tị vừa biết ơn, vì người ganh tị thì hay than phiền và buồn bã, còn người biết ơn thì vui vẻ.”
― SenecaBàn về ân huệ (quyển III, chương 3)
“Điều tốt hiện tại chưa hoàn toàn trọn vẹn, một rủi ro nào đó có thể cắt ngang nó; tương lai thì còn treo lơ lửng và bất định; nhưng những gì đã qua thì được cất giữ an toàn.”
“Biết ơn chẳng có gì đáng khen, trừ khi người ta có thể vô ơn mà không gặp rủi ro gì.”
“Có những ân huệ khiến người ban tốn kém nhiều, có những ân huệ rất quý giá với người nhận nhưng người ban chẳng tốn kém gì.”
“Ân huệ mang lại niềm vui mãi mãi cho người biết ơn, nhưng chỉ làm kẻ vô ơn vui trong chốc lát.”
“Thế nhưng ai ở địa vị cao đến mức vận may không thể khiến người ấy cần đến sự giúp đỡ của cả kẻ hèn mọn nhất?”
“Mọi người đều sinh ra từ cùng một cội nguồn; không ai xuất thân cao quý hơn ai, trừ khi tâm tính người ấy cao thượng hơn và thích hợp hơn để làm điều tốt.”
“Vậy dù bạn nói đến tự nhiên, định mệnh hay vận may, tất cả đều là tên gọi của cùng một Thượng đế, đang thi triển quyền năng của Ngài theo những cách khác nhau.”
“Không việc gì nên làm mà không có lý do: một ân huệ ban ra không có lý do thì không thực sự là ân huệ, vì lý trí luôn đồng hành với mọi hành động đáng trọng.”
― SenecaBàn về ân huệ (quyển IV, chương 10)
“Tự nhiên ban cho tất cả chúng ta một ưu thế lớn lao: ánh sáng của đức hạnh chiếu rọi vào tâm trí mọi người như nhau; ngay cả những ai không theo đức hạnh cũng nhìn thấy nó.”
“Ta trông cậy vào đâu để được an toàn, nếu không phải vào sự giúp đỡ lẫn nhau?”
― SenecaBàn về ân huệ (quyển IV, chương 18)
“Biết ơn thì có lợi; nhưng tôi vẫn sẽ biết ơn ngay cả khi điều đó làm hại tôi.”
“Thà ban ơn cả cho kẻ xấu để ban ơn được cho người tốt, còn hơn là ban cho người tốt quá ít vì sợ ban ơn cho kẻ xấu.”
― SenecaBàn về ân huệ (quyển IV, chương 28)
“Người hiền triết cân nhắc cả hai mặt: người ấy biết sức mạnh của sai lầm lớn đến nhường nào, việc đời bấp bênh ra sao, và có bao nhiêu trở ngại cản đường thành công của mọi dự định.”
“Cai trị những dân tộc man rợ, vốn không chịu nổi ách ngoại bang, còn dễ hơn kiềm chế tâm trí mình và giữ nó dưới sự kiểm soát của chính mình.”
“Bạn không ban ơn cho một người bằng cách thôi làm điều sai trái với người ấy, và cũng chẳng bao giờ là giúp đỡ ai khi gỡ bỏ cho họ gánh nặng mà chính bạn đã đặt lên vai họ.”
“Không ai được vận may đặt ở vị trí cao đến mức không cần một người bạn; chính vì chẳng thiếu gì nên người ấy lại càng cần một người bạn.”
― SenecaBàn về ân huệ (quyển VI, chương 29)
“Nếu bạn chỉ có ích cho người bạn của mình khi người ấy gặp khốn khó, và trở nên thừa thãi khi mọi việc của người ấy suôn sẻ, thì bạn đang đánh giá thấp giá trị của chính mình.”
“Người quá bận tâm đến việc đền đáp ân huệ hẳn cho rằng bạn mình quá bận tâm đến việc được đền đáp.”
“Không ai từng dốc lòng theo đuổi triết học lại trở nên hoàn toàn xấu xa; tâm trí người ấy đã thấm màu triết học sâu đậm đến mức sắc màu ấy chẳng bao giờ có thể bị huỷ hoại và bôi đen hoàn toàn.”
“Bao dung với bạn mình, bạn sẽ khiến người ấy tốt lên; trách móc người ấy, bạn chắc chắn sẽ khiến người ấy tệ đi.”
“Bạn ta không phải là người như ta đã mong đợi; dù vậy, hãy để ta, không giống người ấy, vẫn giữ nguyên con người mình như trước.”
“Ngay cả với những ân huệ tưởng như đã mất, sự dịu dàng vẫn đem lại nhiều điều tốt; những vết thương trong tâm trí cần được chăm chút nhẹ nhàng như vết thương của thân thể.”
“Không ai chỉ lầm lạc một mình, mà tất yếu sẽ trở thành vừa là nguyên nhân vừa là người cổ suý cho sự lầm lạc của người khác.”
“Vậy hãy tìm hiểu không phải điều gì người ta thường làm nhất, mà là điều gì tốt nhất để ta làm.”
“Điều thiện tối thượng là một tâm trí coi thường những bất trắc của vận may và tìm niềm vui trong đức hạnh.”
“Vì vậy, người hạnh phúc là người có thể phán đoán đúng đắn trong mọi việc: hạnh phúc là người hài lòng với hoàn cảnh hiện tại của mình, dù đó là hoàn cảnh nào, và sống hoà thuận với những điều kiện của cuộc đời mình.”
“Một người nên giữ mình không thiên lệch và không để những điều bên ngoài khuất phục: người ấy chỉ nên ngưỡng mộ chính mình, tin tưởng vào tinh thần của bản thân, và sắp đặt cuộc sống sao cho sẵn sàng đón nhận cả vận may lẫn vận rủi.”
― SenecaBàn về đời sống hạnh phúc (chương 8)
“Vậy bạn có thể mạnh dạn tuyên bố rằng điều thiện tối thượng là sự nhất quán của tâm trí: vì ở đâu có sự hoà hợp và thống nhất, ở đó tất có các đức tính; chính các thói xấu mới xung đột lẫn nhau.”
― SenecaBàn về đời sống hạnh phúc (chương 8)
“Vậy bạn đã lầm khi hỏi tôi rằng vì điều gì mà tôi theo đuổi đức hạnh: vì bạn đang tìm một điều cao hơn cả điều cao nhất.”
“Quá nhiều khoái lạc thì có hại: nhưng với đức hạnh, ta chẳng cần sợ bất kỳ sự thái quá nào, vì sự điều độ đã nằm sẵn trong chính đức hạnh.”
“Dù tôi có sở hữu gì, tôi cũng sẽ không tham lam tích trữ, cũng không phung phí bừa bãi.”
“Tôi sẽ không làm gì vì dư luận, mà làm mọi việc vì lương tâm: mỗi khi làm điều gì một mình, tôi sẽ tin rằng con mắt của nhân dân La Mã đang dõi theo tôi khi tôi làm việc ấy.”
“Trong ăn uống, mục đích của tôi sẽ là thoả mãn những ham muốn của tự nhiên, chứ không phải lấp đầy rồi lại làm rỗng cái bụng.”
“Tóm lại, của cải của tôi thuộc về tôi, còn bạn thì thuộc về của cải của bạn.”
― SenecaBàn về đời sống hạnh phúc (chương 22)
“Vậy hãy thôi cấm cản các triết gia có tiền bạc: chẳng ai kết án minh triết phải sống trong nghèo khó.”
“Hãy đặt tôi làm chủ trong ngôi nhà của một người rất giàu: hãy đặt tôi ở nơi mà chén bát vàng bạc được dùng cho những việc tầm thường nhất; tôi sẽ không vì thế mà tự đánh giá mình cao hơn, bởi những thứ ấy dù ở trong nhà tôi vẫn chẳng phải là một phần của tôi.”
“Trong mọi trường hợp mà người ta thấy hổ thẹn khi thú nhận nguyên nhân thực sự khiến mình đau khổ, và sự e thẹn khiến người ta dồn nén nỗi khổ vào trong, thì những ham muốn bị giam hãm trong một khoảng chật hẹp, không lối thoát, sẽ bóp nghẹt lẫn nhau.”
“Những đóng góp của một công dân tốt không bao giờ uổng phí: người ấy làm điều tốt qua việc được lắng nghe và được nhìn thấy, qua nét mặt, cử chỉ, sự quyết tâm thầm lặng, và cả dáng đi của mình.”
“Tuy nhiên, trước hết ta phải xem xét chính bản thân mình, kế đến là công việc mà ta định làm, rồi đến những người mà vì họ hoặc cùng với họ ta làm việc ấy.”
“Trên hết, cần phải đánh giá đúng bản thân, vì thường thì ta nghĩ mình có thể làm được nhiều hơn khả năng thực có.”
“Ép tâm trí vào một công việc không hợp với nó thì chẳng ích gì: cưỡng lại tự nhiên là vô ích.”
“Ta nên chọn làm bạn những người, trong chừng mực có thể, không bị những ham muốn mãnh liệt chi phối: vì thói xấu dễ lây, truyền từ người này sang người bên cạnh, và làm hại những ai chạm vào chúng.”
“Hãy nhìn vũ trụ: bạn sẽ thấy các vị thần hoàn toàn không có của cải, chẳng sở hữu gì dù ban phát mọi thứ.”
“Ở bất kỳ cảnh đời nào, bạn cũng sẽ tìm được những thú vui, những phút thư giãn và những niềm hoan hỷ; nghĩa là, miễn là bạn sẵn lòng coi nhẹ những điều xấu thay vì căm ghét chúng.”
― SenecaBàn về sự thanh thản của tâm hồn (chương 10)
“Không cảnh ngộ nào khốn khổ đến mức một tâm trí công tâm không thể tìm thấy điều gì bù đắp trong đó.”
“Hãy nhờ đến lương tri để đối phó với khó khăn: ta có thể làm mềm điều khắc nghiệt, nới rộng điều quá chật hẹp, và khiến gánh nặng bớt đè nặng lên người biết khéo léo mang nó.”
“Cũng đừng ganh tị với những người ở chốn cao sang: những đỉnh cao mà ta thấy chót vót thực ra dốc đứng và hiểm trở.”
“Tôi sẽ chẳng bao giờ hổ thẹn khi trích dẫn một câu nói hay chỉ vì nó xuất phát từ một tác giả tồi.”
“Vậy hãy biết rằng mọi cảnh đời đều tạm bợ, và điều gì từng xảy đến với bất kỳ ai cũng có thể xảy đến với bạn.”
“Cái tệ hại của việc để ý kiến người khác dẫn dắt đã bén rễ sâu trong ta đến mức ngay cả nỗi đau buồn, cảm xúc giản dị nhất trong mọi cảm xúc, cũng bắt đầu bị giả mạo.”
“Dù vậy, ta phải giữ chừng mực trong việc này, vì sống giản dị và sống luộm thuộm khác nhau rất xa.”
“Tâm trí con người cần được thư giãn: sau khi nghỉ ngơi, nó sẽ trỗi dậy tốt hơn và mạnh mẽ hơn.”
“Nới lỏng tay khỏi một vật và buông bỏ nó là hai điều khác nhau rất xa.”
“Điều quan trọng không phải là bạn chịu đựng điều gì, mà là bạn chịu đựng nó như thế nào.”
“Sự thịnh vượng chưa từng gián đoạn không chịu nổi dù chỉ một đòn; còn người đã không ngừng vật lộn với những bất hạnh của mình thì nhờ khổ đau mà da dày thêm, không khuất phục trước tai hoạ nào, và dù có ngã vẫn quỳ gối mà chiến đấu.”
― SenecaBàn về thiên ý (chương 2)
“Tôi cho rằng bạn bất hạnh vì bạn chưa từng bất hạnh: bạn đã đi qua cuộc đời mà không gặp một đối thủ nào: sẽ chẳng ai biết sức mạnh của bạn, kể cả chính bạn.”
“Xin bạn đừng sợ những điều mà các vị thần bất tử dùng như chiếc cựa thúc vào tâm trí ta: bất hạnh là cơ hội của đức hạnh.”
“Mọi sự thái quá đều có hại, nhưng sự thái quá về tiện nghi là có hại nhất; nó làm u mê đầu óc; nó dẫn tâm trí con người vào những ảo tưởng hão huyền; nó phủ một đám mây dày lên ranh giới giữa sự thật và giả dối.”
“Quen với hiểm nguy khiến ta coi thường nó.”
“Chẳng có gì bất hạnh trong những điều mà thói quen đã biến thành bản tính: dần dần, con người tìm thấy niềm vui trong việc làm những điều mà lúc đầu họ buộc phải làm vì cần thiết.”
― SenecaBàn về thiên ý (chương 4)
“Định mệnh dẫn dắt chúng ta, và độ dài những ngày sống của mỗi người đã được định đoạt ngay từ giờ đầu tiên khi người ấy chào đời: mọi nguyên nhân đều phụ thuộc vào một nguyên nhân trước đó: một chuỗi định mệnh dài định đoạt mọi sự, chung hay riêng.”
“Thứ không thể bị tổn thương không phải là thứ chẳng bao giờ bị đánh trúng, mà là thứ chẳng bao giờ bị thương.”
“Vận may không ban cho đức hạnh; vì vậy nó cũng không lấy đi đức hạnh.”
“Đức hạnh thì tự do, bất khả xâm phạm, không gì lay chuyển, không gì lung lay, và đã được tôi luyện trước bất hạnh đến mức bất hạnh không thể uốn cong nó, huống hồ khuất phục nó.”
“Người tốt sống hoà thuận với nhau; còn kẻ xấu thì có hại cho người tốt cũng như cho nhau.”
― SenecaBàn về sự kiên định của người hiền triết (chương 7)
“Có những người không muốn nghe nhắc đến tuổi tác và mái tóc bạc của mình, cùng tất cả những điều khác mà người ta cầu mong được đạt tới.”
“Thật quá muộn khi bắt đầu sống đúng vào lúc ta sắp phải rời bỏ cuộc đời!”
“Vì vậy, sự nhanh nhạy của ta trong việc dùng thời gian phải sánh với tốc độ của chính thời gian, và ta phải uống lấy nó như uống từ một dòng nước xiết chẳng chảy mãi.”
“Đặc ân của một tâm trí thanh thản và bình an là có thể nhìn lại mọi phần đời của mình: còn tâm trí của những người bận rộn thì như con vật mang ách, không thể ngoảnh sang bên hay ngoái lại phía sau.”
“Minh triết đích thực là không rời xa tự nhiên và uốn nắn cách sống của ta theo quy luật và khuôn mẫu của tự nhiên.”
“Hạnh phúc hơn biết bao là người chẳng mang nợ ai điều gì, ngoài những thứ mà người ấy có thể tự từ bỏ một cách dễ dàng nhất!”
“Cả cuộc đời là một kiếp nô lệ: vậy mỗi người hãy chấp nhận số phận của mình, càng ít than phiền càng tốt, và nắm lấy bất cứ điều tốt nào trong tầm tay.”
“Thanh gươm vướng vào áo nạn nhân và trượt mục tiêu thì kẻ cầm gươm cũng chẳng vì thế mà bớt là kẻ cướp.”
― SenecaBàn về sự kiên định của người hiền triết (chương 7)
“Người ta coi trọng nhất quà tặng hay bổng lộc, và đem sức lao động, công sức hay sự chăm lo của mình ra cho thuê để có được chúng: không ai coi trọng thời gian: họ cho đi thời gian rộng rãi hơn nhiều, như thể nó chẳng tốn kém gì.”
“Thế nhưng không gì làm tâm trí vui thích bằng một tình bạn chung thuỷ và dễ chịu.”
“Ta không nhận một cuộc đời ngắn ngủi, mà chính ta khiến nó ngắn ngủi; và ta không nghèo ngày tháng, mà hoang phí chúng.”
“Người ta phải dành cả đời để học cách sống, và, điều có lẽ khiến bạn ngạc nhiên hơn, phải dành cả đời để học cách chết.”
“Trì hoãn là sự phung phí lớn nhất của đời người: nó giành giật khỏi ta hết ngày này đến ngày khác, và cướp đi hiện tại bằng lời hứa hẹn về một điều gì đó mai sau.”
“Thanh gươm công lý đặt trong tay một người đang giận là đặt không đúng chỗ.”
“Không gì cay đắng hơn sự bất định kéo dài; có những người chịu đựng việc hy vọng của mình bị dập tắt còn dễ hơn là bị trì hoãn.”
― SenecaBàn về ân huệ (quyển II, chương 5)
“Chuyên tâm vào một vài tác giả thì tốt hơn nhiều so với đọc lướt nhiều tác giả.”
― SenecaBàn về sự thanh thản của tâm hồn (chương 9)