Stoiq
Λήψη

Εγχειρίδιον

Επίκτητος
125

Ένα εγχειρίδιο πρακτικής στωικής φιλοσοφίας – σύντομες διδαχές για ό,τι εξαρτάται και ό,τι δεν εξαρτάται από εμάς.

Ως συνεργάτης της Amazon, κερδίζουμε προμήθεια από τις επιλέξιμες αγορές.

Αποφθέγματα από αυτή την πηγή

54 επαληθευμένα αποφθέγματα

«Είναι πράξη ανθρώπου απαίδευτου να κατηγορεί τους άλλους για τη δική του κακή κατάσταση· πράξη εκείνου που έχει αρχίσει να μορφώνεται, να ρίχνει την ευθύνη στον εαυτό του· και εκείνου που έχει ολοκληρώσει τη μόρφωσή του, να μην κατηγορεί ούτε άλλον ούτε τον εαυτό του.»
― ΕπίκτητοςΕγχειρίδιον (κεφάλαιο 5)
«Θυμήσου ότι δεν σε προσβάλλει εκείνος που σε βρίζει ή σε χτυπά, αλλά η γνώμη σου ότι αυτά είναι προσβλητικά. Όταν λοιπόν κάποιος σε εκνευρίζει, να ξέρεις ότι η δική σου γνώμη είναι εκείνη που σε εκνεύρισε.»
― ΕπίκτητοςΕγχειρίδιον (κεφάλαιο 20)
«Η κατάσταση και το γνώρισμα του απαίδευτου ανθρώπου είναι αυτό: ποτέ δεν περιμένει από τον εαυτό του ούτε κέρδος (όφελος) ούτε βλάβη, αλλά από τα εξωτερικά πράγματα. Η κατάσταση και το γνώρισμα του φιλοσόφου είναι αυτό: περιμένει κάθε όφελος και κάθε βλάβη από τον εαυτό του.»
― ΕπίκτητοςΕγχειρίδιον (κεφάλαιο 48)
«Κάποια πράγματα εξαρτώνται από εμάς, και άλλα όχι.»
― ΕπίκτητοςΕγχειρίδιον (κεφάλαιο 1)
«Και όσα εξαρτώνται από εμάς είναι από τη φύση τους ελεύθερα, δεν υπόκεινται σε περιορισμό ή εμπόδιο· όσα όμως δεν εξαρτώνται από εμάς είναι αδύναμα, δουλικά, υπόκεινται σε περιορισμό, εξαρτώνται από άλλους.»
― ΕπίκτητοςΕγχειρίδιον (κεφάλαιο 1)
«Τους ανθρώπους δεν τους ταράζουν τα πράγματα που συμβαίνουν, αλλά οι γνώμες για τα πράγματα· για παράδειγμα, ο θάνατος δεν είναι τίποτα τρομερό, γιατί αν ήταν, θα είχε φανεί τέτοιος και στον Σωκράτη· γιατί η γνώμη για τον θάνατο ότι είναι τρομερός, αυτή είναι το τρομερό.»
― ΕπίκτητοςΕγχειρίδιον (κεφάλαιο 5)
«Όποιος λοιπόν θέλει να είναι ελεύθερος, ας μη θέλει τίποτα και ας μην αποφεύγει τίποτα που εξαρτάται από άλλους: αν δεν τηρεί αυτόν τον κανόνα, αναγκαστικά θα είναι δούλος.»
― ΕπίκτητοςΕγχειρίδιον (κεφάλαιο 14)
«Γιατί αυτό είναι το καθήκον σου: να παίζεις καλά τον ρόλο που σου δόθηκε· η επιλογή όμως του ρόλου ανήκει σε άλλον.»
― ΕπίκτητοςΕγχειρίδιον (κεφάλαιο 17)
«Μπορείς να είσαι ανίκητος, αν δεν μπαίνεις σε κανέναν αγώνα όπου η νίκη δεν εξαρτάται από σένα.»
― ΕπίκτητοςΕγχειρίδιον (κεφάλαιο 19)
«Γιατί αν η φύση του αγαθού εξαρτάται από εμάς, ούτε ο φθόνος ούτε η ζήλια θα έχουν θέση μέσα μας.»
― ΕπίκτητοςΕγχειρίδιον (κεφάλαιο 19)
«Και θυμήσου ότι, αν μείνεις πιστός στις ίδιες αρχές, εκείνοι που πρώτα σε περιγελούσαν θα σε θαυμάσουν αργότερα· αν όμως σε καταβάλουν, θα προκαλέσεις στον εαυτό σου διπλό εμπαιγμό.»
― ΕπίκτητοςΕγχειρίδιον (κεφάλαιο 22)
«Και ποιος μπορεί να δώσει σε άλλον αυτό που δεν έχει ο ίδιος;»
― ΕπίκτητοςΕγχειρίδιον (κεφάλαιο 24)
«Αν μπορώ να αποκτήσω χρήματα και συγχρόνως να μείνω σεμνός και πιστός και μεγαλόψυχος, δείξε μου τον δρόμο, και θα τα αποκτήσω.»
― ΕπίκτητοςΕγχειρίδιον (κεφάλαιο 24)
«Σε κάθε πράξη να εξετάζεις όσα προηγούνται και όσα ακολουθούν· κι έτσι να προχωράς στην πράξη.»
― ΕπίκτητοςΕγχειρίδιον (κεφάλαιο 29)
«Γιατί διαφορετικοί άνθρωποι είναι πλασμένοι από τη φύση για διαφορετικά πράγματα.»
― ΕπίκτητοςΕγχειρίδιον (κεφάλαιο 29)
«Είναι λοιπόν αδύνατο για κάποιον που νομίζει ότι βλάπτεται να χαίρεται με αυτό που θεωρεί αιτία της βλάβης, όπως είναι επίσης αδύνατο να ευχαριστιέται με την ίδια τη βλάβη.»
― ΕπίκτητοςΕγχειρίδιον (κεφάλαιο 31)
«Όρισε αμέσως για τον εαυτό σου έναν χαρακτήρα και ένα πρότυπο, που θα τα τηρείς και όταν είσαι μόνος και όταν συναναστρέφεσαι ανθρώπους.»
― ΕπίκτητοςΕγχειρίδιον (κεφάλαιο 33)
«Και η σιωπή ας είναι ο γενικός κανόνας, ή ας λέγονται μόνο τα αναγκαία, και με λίγα λόγια.»
― ΕπίκτητοςΕγχειρίδιον (κεφάλαιο 33)
«Όταν πρόκειται να συναντήσεις κάποιον, και ιδιαίτερα κάποιον από εκείνους που θεωρούνται ανώτερης θέσης, φέρε στον νου σου τι θα έκανε ο Σωκράτης ή ο Ζήνων σε τέτοιες περιστάσεις, και δεν θα δυσκολευτείς να χειριστείς σωστά την περίσταση.»
― ΕπίκτητοςΕγχειρίδιον (κεφάλαιο 33)
«Γιατί, αν δεν είναι σωστό να το κάνεις, απόφυγε να το κάνεις· αν όμως είναι σωστό, γιατί φοβάσαι εκείνους που θα σε κατακρίνουν άδικα;»
― ΕπίκτητοςΕγχειρίδιον (κεφάλαιο 35)
«Όπως, όταν περπατάς, προσέχεις να μην πατήσεις καρφί ή να μη στραμπουλήξεις το πόδι σου, έτσι πρόσεχε να μη βλάψεις το δικό σου ηγεμονικό· κι αν τηρούμε αυτόν τον κανόνα σε κάθε πράξη, θα την αναλαμβάνουμε με μεγαλύτερη ασφάλεια.»
― ΕπίκτητοςΕγχειρίδιον (κεφάλαιο 38)
«Αυτοί οι συλλογισμοί δεν στέκουν: είμαι πλουσιότερος από σένα, άρα είμαι καλύτερος από σένα· είμαι πιο εύγλωττος από σένα, άρα είμαι καλύτερος από σένα.»
― ΕπίκτητοςΕγχειρίδιον (κεφάλαιο 44)
«Κι όταν κάποιος σου πει ότι δεν ξέρεις τίποτα, κι εσύ δεν πειραχτείς, τότε να είσαι βέβαιος ότι έχεις αρχίσει το έργο (της φιλοσοφίας).»
― ΕπίκτητοςΕγχειρίδιον (κεφάλαιο 46)
«Και ό,τι κι αν πει κάποιος για σένα, μην του δίνεις σημασία· γιατί αυτό δεν είναι δική σου υπόθεση.»
― ΕπίκτητοςΕγχειρίδιον (κεφάλαιο 50)
«Κι αν σου παρουσιαστεί κάτι κοπιαστικό ή ευχάριστο ή ένδοξο ή άδοξο, θυμήσου ότι τώρα είναι ο αγώνας, τώρα είναι οι Ολυμπιακοί αγώνες, και δεν μπορούν να αναβληθούν· και ότι από μία ήττα και μία υποχώρηση εξαρτάται αν η πρόοδος θα χαθεί ή θα διατηρηθεί.»
― ΕπίκτητοςΕγχειρίδιον (κεφάλαιο 50)
«Η αρρώστια είναι εμπόδιο για το σώμα, όχι όμως για την προαίρεση, εκτός αν το θελήσει η ίδια η προαίρεση. Η χωλότητα είναι εμπόδιο για το πόδι, όχι όμως για την προαίρεση.»
― ΕπίκτητοςΕγχειρίδιον (κεφάλαιο 9)
«Ποτέ μη λες τον εαυτό σου φιλόσοφο, και μη μιλάς πολύ ανάμεσα στους απαίδευτους για θεωρήματα (φιλοσοφικούς κανόνες, παραγγέλματα)· αλλά κάνε ό,τι απορρέει από αυτά. Για παράδειγμα, σε ένα δείπνο μη λες πώς πρέπει να τρώει ο άνθρωπος, αλλά φάε όπως πρέπει να τρως.»
― ΕπίκτητοςΕγχειρίδιον (κεφάλαιο 46)
«Μη ζητάς τα γεγονότα να συμβαίνουν όπως θέλεις, αλλά να θέλεις να συμβαίνουν όπως συμβαίνουν, και θα έχεις γαλήνη.»
― ΕπίκτητοςΕγχειρίδιον (κεφάλαιο 8)
«Φρόντισε λοιπόν να αντιμετωπίζεις κάθε σκληρή εντύπωση με τα λόγια: “Δεν είσαι παρά μια εντύπωση, και καθόλου αυτό που φαίνεσαι”.»
― ΕπίκτητοςΕγχειρίδιον (κεφάλαιο 1)
«Αν αγαπάς ένα κανάτι, πες ότι αγαπάς ένα κανάτι· τότε δεν θα ταραχτείς αν σπάσει. Αν φιλάς το παιδί σου ή τη γυναίκα σου, πες στον εαυτό σου ότι φιλάς έναν άνθρωπο· γιατί τότε, αν τον χτυπήσει ο θάνατος, δεν θα ταραχτείς.»
― ΕπίκτητοςΕγχειρίδιον (κεφάλαιο 3)
«Για τίποτα μη λες ποτέ: “Το έχασα”, αλλά: “Το επέστρεψα”. Πέθανε το παιδί σου; Επιστράφηκε.»
― ΕπίκτητοςΕγχειρίδιον (κεφάλαιο 11)
«Κάθε πράγμα έχει δύο λαβές, μία από την οποία μπορείς να το κουβαλήσεις και μία από την οποία δεν μπορείς.»
― ΕπίκτητοςΕγχειρίδιον (κεφάλαιο 43)
«Θυμήσου ότι είσαι ηθοποιός σε ένα θεατρικό έργο, και ο Δραματουργός αποφασίζει πώς θα είναι: αν το θέλει σύντομο, είναι σύντομο· αν μεγάλο, είναι μεγάλο.»
― ΕπίκτητοςΕγχειρίδιον (κεφάλαιο 17)
«Αν κάποιος σου πει ότι ο τάδε σε κακολογεί, μην απολογείσαι για όσα λέει, αλλά απάντησε: “Δεν ήξερε τα άλλα μου ελαττώματα, αλλιώς δεν θα ανέφερε μόνο αυτά”.»
― ΕπίκτητοςΕγχειρίδιον (κεφάλαιο 33)
«Όταν κάποιος σε κακολογεί ή σου κάνει κακό, θυμήσου ότι το κάνει ή το λέει επειδή νομίζει ότι αυτό του πρέπει. Δεν είναι δυνατόν να ακολουθήσει ό,τι φαίνεται καλό σε σένα, αλλά μόνο ό,τι φαίνεται καλό σε εκείνον.»
― ΕπίκτητοςΕγχειρίδιον (κεφάλαιο 42)
«Όταν φαντάζεσαι κάποια ηδονή, πρόσεξε να μη σε παρασύρει, όπως οι άλλες φαντασίες. Περίμενε λίγο και δώσε στον εαυτό σου μια ανάπαυλα. Έπειτα θυμήσου δύο πράγματα: πόσο χρόνο θα απολαύσεις την ηδονή, και πόσο χρόνο ύστερα θα μετανιώνεις και θα βρίζεις τον εαυτό σου.»
― ΕπίκτητοςΕγχειρίδιον (κεφάλαιο 34)
«Γι’ αυτό, η πρώτη σου προσπάθεια ας είναι να μην αφήνεις τις εντυπώσεις σου να σε παρασύρουν. Γιατί, μόλις κερδίσεις χρόνο και αναβολή, θα σου είναι ευκολότερο να κυριαρχήσεις στον εαυτό σου.»
― ΕπίκτητοςΕγχειρίδιον (κεφάλαιο 20)
«Αν ποτέ σου συμβεί να στραφείς προς τα εξωτερικά πράγματα, ώστε να επιθυμείς να αρέσεις σε κάποιον άλλον, να ξέρεις ότι έχασες το σχέδιο της ζωής σου.»
― ΕπίκτητοςΕγχειρίδιον (κεφάλαιο 23)
«Αν θέλεις να προοδεύσεις, πρέπει να δέχεσαι να φαίνεσαι ανόητος και αφελής στα εξωτερικά πράγματα· μη θέλεις οι άνθρωποι να νομίζουν ότι ξέρεις κάτι, κι αν κάποιοι σε θεωρήσουν σπουδαίο, μην εμπιστεύεσαι τον εαυτό σου.»
― ΕπίκτητοςΕγχειρίδιον (κεφάλαιο 13)
«Πρέπει να είσαι ένας άνθρωπος, καλός ή κακός· πρέπει να καλλιεργείς είτε το Ηγεμονικό σου είτε τα εξωτερικά σου χαρίσματα· πρέπει να φροντίζεις είτε τον εσωτερικό σου άνθρωπο είτε τα εξωτερικά πράγματα.»
― ΕπίκτητοςΕγχειρίδιον (κεφάλαιο 29)
«Το σώμα κάθε ανθρώπου είναι το μέτρο της περιουσίας του, όπως το πόδι είναι το μέτρο του παπουτσιού του. Αν μείνεις σε αυτό το όριο, θα κρατήσεις το σωστό μέτρο· αν το ξεπεράσεις, αναπόφευκτα στο τέλος θα παρασυρθείς σε γκρεμό.»
― ΕπίκτητοςΕγχειρίδιον (κεφάλαιο 39)
«Αν κάποιος πλένεται βιαστικά, μη λες ότι πλένεται άσχημα, αλλά ότι πλένεται βιαστικά. Αν κάποιος πίνει πολύ κρασί, μη λες ότι πίνει άσχημα, αλλά ότι πίνει πολύ. Γιατί, ώσπου να διαπιστώσεις ποια κρίση τον παρακινεί, πώς ξέρεις ότι πράττει άσχημα;»
― ΕπίκτητοςΕγχειρίδιον (κεφάλαιο 45)
«Χύθηκε η σταγόνα του λαδιού σου; Σου έκλεψαν τη γουλιά του κρασιού σου; Πες στον εαυτό σου: “Αυτό είναι το τίμημα για την απαλλαγή από τα πάθη, αυτή είναι η τιμή για έναν ήσυχο νου”.»
― ΕπίκτητοςΕγχειρίδιον (κεφάλαιο 12)
«Αν επιχειρήσεις να παίξεις έναν ρόλο πάνω από τις δυνάμεις σου, όχι μόνο ντροπιάζεσαι σε αυτόν, αλλά παραμελείς και τον ρόλο που θα μπορούσες να παίξεις με επιτυχία.»
― ΕπίκτητοςΕγχειρίδιον (κεφάλαιο 37)
«Είναι σημάδι νωθρού νου να ασχολείσαι πολύ με τις φροντίδες του σώματος, να παρατείνεις τη γυμναστική, το φαγητό, το ποτό και τις άλλες σωματικές λειτουργίες. Αυτά πρέπει να γίνονται ως δευτερεύοντα· όλη σου η προσοχή πρέπει να στρέφεται στον νου.»
― ΕπίκτητοςΕγχειρίδιον (κεφάλαιο 41)
«Όταν υιοθετήσεις την απλή ζωή, μην υπερηφανεύεσαι γι’ αυτό, κι αν πίνεις μόνο νερό, μη λες σε κάθε ευκαιρία: “Εγώ πίνω μόνο νερό”. Κι αν ποτέ θελήσεις να ασκηθείς σκληρά, κράτα το για τον εαυτό σου και μην το επιδεικνύεις.»
― ΕπίκτητοςΕγχειρίδιον (κεφάλαιο 47)
«Όταν σου συμβαίνει οτιδήποτε, θυμήσου πάντα να στρέφεσαι στον εαυτό σου και να ρωτάς ποια ικανότητα έχεις για να το αντιμετωπίσεις.»
― ΕπίκτητοςΕγχειρίδιον (κεφάλαιο 10)
«Όταν πηγαίνεις να επισκεφθείς κάποιον μεγάλο άνθρωπο, προετοίμασε τον νου σου σκεπτόμενος ότι δεν θα τον βρεις στο σπίτι, ότι θα σε αφήσουν απ’ έξω, ότι θα σου κλείσουν την πόρτα στο πρόσωπο, ότι δεν θα σου δώσει καμία σημασία.»
― ΕπίκτητοςΕγχειρίδιον (κεφάλαιο 33)
«Στις συζητήσεις σου απόφευγε να αναφέρεις συχνά και υπερβολικά τις δικές σου πράξεις ή περιπέτειες· γιατί οι άλλοι δεν βρίσκουν τόση ευχαρίστηση στο να ακούνε τι σου συνέβη όση βρίσκεις εσύ στο να διηγείσαι τις περιπέτειές σου.»
― ΕπίκτητοςΕγχειρίδιον (κεφάλαιο 33)
«Και τι προτιμάς στ’ αλήθεια; Τα χρήματα ή έναν πιστό, σεμνό φίλο;»
― ΕπίκτητοςΕγχειρίδιον (κεφάλαιο 24)
«Να έχεις μπροστά στα μάτια σου μέρα με τη μέρα τον θάνατο και την εξορία και όλα όσα φαίνονται τρομερά, πάνω απ’ όλα όμως τον θάνατο, και τότε ποτέ δεν θα στρέψεις τις σκέψεις σου σε κάτι ταπεινό και ποτέ δεν θα επιθυμήσεις κάτι πέρα από το μέτρο.»
― ΕπίκτητοςΕγχειρίδιον (κεφάλαιο 21)
«Κι αν δεν είσαι ακόμη Σωκράτης, πρέπει ωστόσο να ζεις σαν κάποιος που θα ήθελε να γίνει ένας Σωκράτης.»
― ΕπίκτητοςΕγχειρίδιον (κεφάλαιο 51)
«Μη γελάς πολύ, ούτε με πολλά πράγματα, ούτε χωρίς μέτρο.»
― ΕπίκτητοςΕγχειρίδιον (κεφάλαιο 33)
«Θυμήσου ότι πρέπει να φέρεσαι στη ζωή όπως θα φερόσουν σε ένα δείπνο. Ένα πιάτο περνά από χέρι σε χέρι και φτάνει σε σένα· άπλωσε το χέρι σου και πάρε με ευγένεια. Σε προσπερνά· μην το σταματάς.»
― ΕπίκτητοςΕγχειρίδιον (κεφάλαιο 15)